Een juiste waterbalans is een term die veel vijverliefhebbers regelmatig gebruiken. Wanneer is het vijverwater in goede conditie en wat zijn de belangrijkste waardes die je moet meten en corrigeren?
Een juiste waterbalans in je vijver
Een juiste waterbalans is een term die veel vijverliefhebbers regelmatig gebruiken. Wanneer is het vijverwater in goede conditie en wat zijn de belangrijkste waardes die je moet meten en corrigeren?
De meest bekende vijverwaterwaarden zijn de PH, GH en KH. Daarnaast zijn er ook termen als Ammonia, Nitriet, Nitraat, Chloor, Fosfaat gehalte, zuurstof en ijzergehalte. Indien de waardes van je vijverwater goed zijn is je vijver een perfecte plaats voor vijverplanten en vissen. Alles begint dus met het meten van de waardes. Hiervoor zijn verschillende artikelen beschikbaar. Zo onderscheiden we teststrips, druppeltest, test met pilletjes en zelfs digitale meters . Maar wat valt er nou allemaal te meten?
pH waarde
De pH waarde is een maat die de zuurtegraad van een waterige oplossing aangeeft. Hoe lager de PH waarde des te zuurder is het water. Is de pH waarde hoger dan is het water alkalischer. Bacteriën in de vijver produceren CO2, ook wel koolzuur genoemd. Het gevolg hiervan is dat het vijverwater langzaam verzuurt. Vijverplanten gebruiken juist deze CO2 om te groeien en houden de ph waarde hierdoor in evenwicht. Als de pH waarde van je vijverwater tussen de 7 en 8.5 zit kun je doorgaans stellen dat er een goede balans tussen bacteriën en waterplanten is.
GH waarde
Naast de pH waarde is ook de GH-waarde erg belangrijk. De waarde geeft aan hoeveel mineralen zoals Magnesium en Calcium er zich in het water bevinden. Een juiste GH waarde komt de helderheid van je vijverwater ten goede en het bevordert je plantengroei. Een goede GH waarde voor de vijver ligt tussen de 7 en 13 GH. Een oorzaak voor het dalen van de GH waarde is neerslag. Je kunt deze waarde eenvoudig ophogen met GH. Kraanwater in Nederland bevat ook mineralen. Als je je vijver vult met kraanwater is het aan te bevelen om eerst de GH waarde van het kraanwater te meten. Als je deze waarde weet kun je vrij eenvoudig bepalen wat je aan correctiemiddelen (zoals GH+) nodig hebt.
KH waarde
De KH staat voor Karbonaat-hardheid. Deze waarde geeft ons meer inzicht over de vraag hoeveel opgeloste carbonaat er in je vijverwater aanwezig is. De KH waarde is erg belangrijk voor je vijverplanten. Als de karbonaathardheid voldoende hoog is, is er voldoende CO2 aanwezig in de vijver. Dit vormt tevens een sterke buffer voor de PH waarde en voorkomt schommelingen in de PH. De waarde moet minimaal 6 zijn.
Ammoniak / Ammonium nh3 /nh4
Vissen produceren veel afvalstoffen. Via de ontlasting scheiden ze Ammonium en Ammoniak uit. Ammoniak is schadelijk voor de vijvervissen en kan zelfs dodelijk zijn. Een waarde van 0 is dus de beste waarde die je kunt hebben. Een zeer lage waarde van 0.1 mg kan al schadelijk zijn voor je geliefde vissen. Vanaf 0.25mg/l kan Ammoniak dodelijk zijn. Bij nog hogere waardes is de kans extreem goed dat vissen het niet overleven. De oplossing om een hoge waarde terug te dringen is directe waterverversing en bacteriën toe te voegen.
Nitriet NO2
Nitriet komt vrij door bepaalde bacteriën die ammoniak en ammonium omzetten en verwijderen uit het vijverwater. Een erg belangrijk proces dat zich in je vijver afspeelt. Een hoge waarde van Nitriet is echter schadelijk voor je vissen. Ook willen we deze waarde graag op 0 hebben. Een zeer lage waarde van 0.1 mg kan al schadelijk zijn voor je geliefde vissen. Vanaf 0.25mg/l kan Nitriet al dodelijk zijn. Bacteriën kunnen echter het schadelijke Nitriet omzetten naar het minder schadelijke Nitraat. Het ontstaan van bacteriën die dit kunnen, leven doorgaans in de vijverfilter. Het duurt echter een hele poos voordat er voldoende van dit soort bacteriën aanwezig zijn. Ingrijpen bij een te hoge waarde kan uiteraard door directe waterverversing en filterstart bacteriën toe te voegen. Bij nieuwe vijvers is deze waarde snel aan de hoge kant. Erg raadzaam om dit goed te meten en bij te sturen.
Nitraat NO3
Wanneer de bacteriën zoals in de vorige alinea omschreven hun werk gedaan hebben is Nitraat het eindresultaat. Nitraat is niet snel schadelijk voor je vijvervissen en worden door de vijverplanten opgenomen als voedingsbron opgenomen zodat deze waarde stabiel blijft. Let er echter wel op dat de waarde niet te hoog wordt want dat is het wel schadelijk. De waarde dient onder de 25mg/l te blijven. Houd er wel rekening mee dat in Koi vijvers vaak weinig tot geen waterplanten aanwezig zijn. De waarde dient bij dit soort vijvers goed in de gaten gehouden te worden. Nitraathars is een product wat je kunt gebruiken om de waarde onder controle te krijgen en te houden. In uiterste gevallen is het verversen van water de uitkomst.
Fosfaat po4
Een andere afvalstof die vissen produceren zijn fosfaten. Ook niet gegeten visvoer zorgt voor een groei van de fosfaat waarde. Waterplanten gebruiken fosfaten als voedselbron. Een overschot aan fosfaten is een ideale voedingsbodem voor algengroei. Een fosfaatwaarde tot 1 mg/l is gebruikelijk. Mocht de Fosfaat waarde te hoog zijn dan betekend dit niet dat dit direct gevaarlijk is voor je vissen.
Zuurstof o2
Zoals voor alle levende wezens, planten en bacteriën op aarde is Zuurstof, ofwel O2, van levensbelang. Als vissen vaak naar adem ‘happen’ aan de bovenkant van de waterspiegel is dit vaak een teken van zuurstoftekort in het vijverwater. De hoeveelheid opgeloste zuurstof in het vijverwater is sterk afhankelijk van de watertemperatuur. Hoe warmer het water hoe minder opgeloste zuurstof deze bevat. Bij een waarde hoger dan 4.0 mg/l is er voldoende zuurstof in het water aanwezig.
Koper CU
Koper is een gevaarlijke vijand voor vissen. Het kan de slijmlaag aantasten waardoor schadelijke bacteriën en parasieten de kans krijgen om de vis ‘op te eten’. De oorzaak van de aanwezigheid van koper in het water ligt vaak in het gebruik van medicijnen of middelen die (draad)algen bestrijden. Probeer deze waarde altijd op 0 te houden.
IJzer Fe
IJzer een zeer belangrijke voedingsstof voor de vijverplanten. Een tekort aan ijzer in je vijverwater is zelfs zichtbaar indien de bladeren van je vijverplanten lichter worden of zelfs verbleken. Een te hoge hoeveelheid ijzer kan schadelijk zijn voor de vijvervissen. De ideale waarde is 0.5mg/l. Bij Koivijvers zonder vijverplanten is het belangrijk om de ijzerwaarde zo laag mogelijk te houden. IJzer komt vooral voor in grondwater. Vul je vijver daarom nooit met grondwater maar uitsluitend met kraanwater.
Cloor Cl
Chloor komt in de meest gangbare vijvers niet voor. Als je je vijver vult met kraanwater zal er wel een heel laag concentraat chloor in je vijver terecht komen. De aanwezigheid van chloor is schadelijk voor alles wat leeft in je vijver. Als je je vijver vult met een tuinslang zorg er dan voor dat het boven het waterniveau wordt gevuld. De omgevingslucht staat nu in contact met het kraanwater en dit doet de chloorwaarde direct dalen. Uiteraard is de meest ideale chloor waarde 0.